Tỷ giá hối đoái là gì? Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế của một quốc gia?

Tỷ giá hối đoái là gì

Tỷ giá hối đoái (Exchange rate) hay tỷ giá trao đổi ngoại tệ là tỷ giá của một đồng tiền quốc gia này được quy đổi cho một đồng tiền tài quốc gia khác. Hiểu một cách đơn giản, tỷ giá hối đoái của Việt Nam là tỷ lệ số lượng VNĐ so với cùng 1 đơn vị tiền tệ của quốc gia khác.

Theo Luật Nhà băng Nhà Nước Việt Nam (1997): Tỷ giá hối đoái được khái niệm là tỷ lệ giá trị đồng Việt Nam và đồng tiền nước ngoài. Tỷ giá này hình thành từ cơ sở cung và cầu ngoại tệ, dưới sự điều tiết của Nhà Nước và được xác định bởi Nhà băng Quốc gia Việt Nam.

Ví dụ: Tỷ giá hối đoái của USD vào trong ngày 19/12/2022 là 23.645 VNĐ. Điều đó có nghĩa 1 USD có thể đổi được 23.645 VNĐ.

Tỷ giá hối đoái là gì

Phân loại tỷ giá hối đoái

Bên cạnh vướng mắc Tỷ giá hối đoái là gì, phương pháp để phân biệt các loại tỷ giá hối đoái cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Dựa vào những đặc điểm riêng biệt, người ta chia thành các loại tỷ giá khác nhau như sau:

  • Địa thế căn cứ theo đối tượng người sử dụng xác định tỷ giá hối đoái

Theo phong cách phân loại dựa trên cơ sở này sẽ tiến hành chia làm 2 loại. Đó là:

Tỷ giá hối đoái chính thức: được Nhà băng Quốc gia xác định và công bố. Từ đó các nhà băng thương nghiệp, các đơn vị và tổ chức tín dụng thanh toán sẽ dựa vào tỷ giá này để tính toán được tỷ giá đẩy ra, mua vào hoặc là hoán đổi của một cặp tiền tệ.

Tỷ giá hối đoái thị trường: được xác định dựa theo quy luật về quan hệ cung – cầu trên thị trường ngoại hối.

  • Địa thế căn cứ theo giá trị của tỷ giá

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa: tỷ giá ngày nay của một loại tiền tệ nhưng không tính đến yếu tố mức lạm phát.

Tỷ giá hối đoái hoán thực: tỷ giá ngày nay của một loại tiền tệ và đã tính đến yếu tố mức lạm phát.

  • Địa thế căn cứ Theo phong cách chuyển ngoại hối

Tỷ giá điện hối: tỷ giá chuyển đổi ngoại hối bằng điện. Đây là loại tỷ giá thường được niêm yết tại những nhà băng và là cơ sở để xác định được những loại tỷ giá khác.

Tỷ giá thư hối: tỷ giá chuyển ngoại hối bằng thư và loại tỷ giá này sẽ có mức giá trị thấp tỷ giá điện hối.

  • Địa thế căn cứ theo thời khắc tiến hành thanh toán giao dịch ngoại hối

Tỷ giá mua: là loại tỷ giá mà nhà băng đồng ý mua ngoại hối.

Tỷ giá bán: là loạitỷ giá nhà băng chấp thuận bán ngoại hối ra.

Một lưu ý là tỷ giá mua bao giờ cũng sẽ thấp hơn tỷ giá bán. Khoản chênh lệch giữa hai tỷ giá này giúp đảm bảo lợi nhuận mà nhà băng tìm được thông qua dịch vụ mua bán của mình.

  • Địa thế căn cứ theo kỳ hạn tính sổ

Tỷ giá giao ngay: Đây là loại tỷ giá do cơ quan, đơn vị tín dụng thanh toán niêm yết ngay tại thời khắc thanh toán giao dịch hoặc do phía hai bên đưa ra thỏa thuận hợp tác. Quá trình tính sổ buộc phải thực hiện ngay trong vòng 2 ngày Tính từ lúc ngày cam kết được đưa ra.

Tỷ giá kỳ hạn: Là loại tỷ giádo cơ quan tín dụng thanh toán tự tính hay là thỏa thuận hợp tác giữa hai bên. Tuy nhiên, tỷ giá kỳ hạn phải được nằm trong biên độ quy định về tỷ giá hối đoái kỳ hạn mà Nhà băng Quốc gia yêu cầu.

Phân loại tỷ giá hối đoái

Các chủ trương tỷ giá hối đoái

Tỷ giá thả nổi

Tỷ giá thả nổi phụ thuộc hoàn toàn vào quy luật cung – cầu và Quốc gia sẽ không còn can thiệp vào sự thay đổi của tỷ giá theo bất kỳ hình thức nào.

Ví dụ: Mỹ quyết định mua 20.000 tấn cá của ngư gia Việt Nam. Vì vậy cần phải đổi một số lượng lớn USD sang VNĐ để trả tiền cho ngư gia Việt Nam. Điều này làm tăng nhu cầu VND trên thị trường, xúc tiến VNĐ tăng giá và mạnh hơn. Trong trường hợp này, Quốc gia Việt Nam không có bất kỳ động thái nào can thiệp vào sự thay đổi của tỷ giá mà hoàn toàn phụ thuộc vào quy luật cung – cầu.

Tỷ giá khăng khăng

Ở chủ trương tỷ giá khăng khăng, giá trị của một đồng tiền sẽ tiến hành gắn khăng khăng với giá trị của một đồng tiền khác. Và điều này thường phải cần tới sự việc can thiệp của Quốc gia.

Ví dụ: Khi VNĐ mạnh hơn, góp phần làm USD bị mất giá. Giả sử lúc này 1 USD = 20.000 VNĐ thay vì 23.000 VNĐ như trước. Tuy nhiên chính phủ nước nhà Việt Nam muốn tỷ giá này khăng khăng ở tại mức 1 USD = 23.000 VNĐ. Vì vậy chính phủ nước nhà Việt Nam sẽ thực hiện các hành động để cân bằng lại tỷ giá giữa VNĐ và USD.

Tỷ giá thả nổi có điều tiết

Tỷ giá thả nổi có điều tiết là chủ trương tỷ giá đặc biệt quan trọng, được phối hợp giữa 2 chủ trương trước. Tức là vừa phụ thuộc vào quy luật cung – cầu nhưng vừa có sự can thiệp của Quốc gia. Sự can thiệp này nhằm ngăn chặn các biến động quá rộng của tỷ giá trên thị trường.

Các chế độ tỷ giá hối đoái

Công thức tính tỷ giá hối đoái

  • Công thức tính tỷ giá giữa 02 đồng tiền định giá

Yết giá/định giá = (Yết giá/USD)/(Định giá/USD)

  • Công thức tính tỷ giá giữa 02 đồng tiền yết giá

Yết giá/định giá = (USD/định giá)/ (USD/yết giá)

  • Công thức tính tỷ giá giữa đồng tiền định giá và yết giá

Yết giá/định giá = (Yết giá/USD)/(USD/định giá)

Các yếu tố tác động ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

Có nhiều yếu tố tác động ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và tất cả đều liên quan đến quan hệ thương nghiệp giữa 2 quốc gia:

  • Mức chênh lệch mức lạm phát

Khi một giang san duy trì tỷ lệ mức lạm phát ở tại mức thấp thì giá trị của đồng tiền nước này sẽ tăng lên, vì sức mua trong nước tăng lên tương đối so với những loại đồng tiền khác. Trái lại, đồng tiền của rất nhiều nước có mức lạm phát mạnh hơn thường mất giá so với với đồng tiền của rất nhiều đối tác thương nghiệp. Điều này cũng thường đi kèm với lãi vay mạnh hơn.

  • Mức chênh lệch lãi vay

Khi lãi vay trong nước thấp hơn nước ngoài thì tỷ giá hối đoái sẽ tăng và đồng nội tệ giảm. Trái lại, khi lãi vay trong nước mạnh hơn nước ngoài thì tỷ giá hối đoái sẽ giảm và đồng nội tệ tăng.

  • Tình hình tăng trưởng kinh tế tài chính

Khi tốc độ tăng giá của rất nhiều sản phẩm xuất khẩu mạnh hơn tốc độ tăng giá của rất nhiều sản phẩm nhập khẩu sẽ dẫn đến tỷ lệ trao đổi thương nghiệp tăng. Điều này khiến đồng nội tệ tăng, tỷ giá giảm. Và trái lại.

  • Cán cân tính sổ

Khi cán cân tính sổ quốc tế cao thì đồng nội tệ giảm và đồng ngoại tệ tăng, dẫn đến tỷ giá hối đoái tăng. Trái lại, khi cán cân tính sổ quốc tế giảm thì đồng ngoại tệ giảm và đồng nội tệ tăng, dẫn đến tỷ giá hối đoái giảm.

  • Một số yếu tố khác

Một vài yếu tố khác có tác động ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái như: nợ công, thu nhập, chính trị, thâm hụt tài khoản vãng lai…

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái tác động ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế tài chính

Sau đây là một số vai trò quan trọng của tỷ giá hối đoái với nền kinh tế tài chính:

  • Phương tiện để so sánh sức mua của rất nhiều đồng tiền

Tỷ giá đối hoái là phương tiện hữu hiệu để tính toán và so sánh giá trị nội tệ với ngoại tệ, giá sản phẩm & hàng hóa trong nước với quốc tế, năng suất lao động trong nước với lao động quốc tế,… Từ đó giúp tính toán hiệu quả của rất nhiều thanh toán giao dịch ngoại thương, những hoạt động sinh hoạt liên kết kinh doanh với nước ngoài, hoạt động vay vốn ngân hàng nước ngoài và hiệu quả của rất nhiều chính sách kinh tế tài chính đối ngoại.

  • Ảnh hưởng tác động hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu

Khi đồng tiền nội tệ mất giá (tỷ giá tăng) thì giá cả hàng xuất khẩu trở thành rẻ hơn dẫn đến sức cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường quốc tế sẽ mạnh hơn. Điều này giúp cải thiện cán cân thương nghiệp và cán cân tính sổ quốc tế.

  • Ảnh hưởng tác động đến tình hình mức lạm phát và tình hình tăng trưởng kinh tế tài chính

Trong trường hợp sức mua nội tệ giảm (tỷ giá tăng) thì giá hàng nhập khẩu giá cao hơn, dẫn đến khả năng xẩy ra mức lạm phát. Trái lại, khi tỷ giá hối đoái giảm (giá đồng nội tệ tăng) thì hàng nhập khẩu nước ngoài trở thành rẻ hơn. Nhờ vậy mức lạm phát được kiềm chế nhưng sinh sản bị thu hẹp và tăng trưởng thấp.

Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế

Hy vọng nội dung bài viết trên đây của ZaloPay sẽ hỗ trợ cho bạn hiểu được rõ hơn về tỷ giá hối đoái là gì. Từ đó có cách nhìn tổng quan về thị trường tiền tệ và được bố trí theo hướng góp vốn đầu tư đúng đắn cho dự kiến của mình.

You May Also Like

About the Author: v1000